Bier nog steeds in glas

Retourfles voor grote brouwers, eenmalige fles voor kleintjes

Het marktaandeel van microbrouwerijen op de Europese markt stijgt jaarlijks met vier procent, ondanks een dalende bierconsumptie. De microbrouwerijen doen het financieel relatief beter dan de grote brouwerijen. Consumenten lijken meer interesse te hebben voor nieuwe smaken, vertonen flexibeler koopgedrag en zijn minder merkvast zijn dan voorheen. Maar hoe verpakken die kleine brouwers?

Nederland heeft op het moment van schrijven meer dan driehonderd actieve brouwerijen, waarvan 172 met eigen productiefaciliteiten. De overige brouwerijen huren capaciteit bij andere brouwers. Gezamenlijk zijn de microbrouwerijen verantwoordelijk voor vijf procent van de Nederlandse bierproductie. Negen brouwerijen zijn samen goed voor de resterende vijfennegentig procent. België telt 124 microbrouwerijen voor elf miljoen inwoners. Veel van deze brouwerijen kiezen voor eenmalige verpakkingen: glazen flessen zonder statiegeld. Het marktaandeel van statiegeldbierflessen in Europa daalde de laatste decennia.

De Europese horecasector geeft, waar het flessenbier betreft, veelal de voorkeur aan statiegeldbierflessen, omdat de brouwers vaak hun eigen bars beheren waar hergebruik van de eigen flessen uit logistiek oogpunt een logische stap is.

 

Polen groeit

Maar er is voor brouwers nog een reden om voor glas te kiezen. Volgens cijfers van een onderzoek uitgevoerd door de in Brussel gevestigde FEVE, the European Container Glass Federation, houdt ruim driekwart van de Europese consument van bier in glas. Er zijn wel microbrouwers die hun bier groot verkopen in PET-flessen; zo is er een Tsjechische microbrouwer die dat zonder blozen doet - ondenkbaar voor een liefhebber van bijvoorbeeld een Groningse Bitterstout.

Glas is blijvend populair en in 2014 steeg de productie van glazen flessen in Europa nog met gemiddeld 1,6 procent, waarbij Polen de grootste groei vertoonde met 7,4 procent en Frankrijk het ook niet slecht deed met een groei van 2,2 procent.

Nederland: statiegeld

In Nederland geldt op tachtig procent van de bierflesjes statiegeld. De invoering van statiegeld op kleine, kunststof flesjes en blikjes is al meer dan tien jaar een discussiepunt, dat tot veel poldermodeldebatten leidt. In het bedrijfsleven zijn tegenstanders van statiegeld bang voor een mogelijke beperking van hun verpakkingsvrijheid; zij zien hun unieke en herkenbare verpakkingen als een van hun belangrijkste marketinginstrumenten.

Duitsland: meer PET

Ook in Duitsland daalt de bierconsumptie; het nationale bierinstituut voorspelt een daling van ongeveer tien procent in de komende tien jaar. De branche probeert deze dalende trend te ondervangen door de ontwikkeling van ‘smaakjesbier’ en een impuls van alcoholvrij bier.

Marc-Oliver Huhnholz, woordvoerder voor de Duitse Vereniging van Brouwers: ‘Ondanks dat de traditionele, glazen statiegeldfles nog steeds favoriet is op de Duitse biermarkt, constateerden we vorig jaar een groei van ruim vijf procent voor bier in PET-flessen. Ondanks deze groei blijft er in vergelijking met de frisdranken- en mineraalwatermarkt nog steeds een duidelijk verschil tussen de marktsegmenten. Het marktaandeel van statiegeldflessen binnen het biersegment, is met tachtig procent in 2014 beduidend groter dan binnen het mineraalwater- en frisdrankensegment. Sinds de invoering van statiegeld op PET-flessen in Duitsland is het aandeel van deze flessen sinds 2004 met vijftien procent gestegen. Ondanks een stijging van ruim tien procent in 2014 van de bierblikkenmarkt, blijft het aandeel beneden dat van PET-bierflessen, en lag vorig jaar op zo’n drie procent van de markt.’

Groot-Britannië: aan de tap

Groot-Britannië telt 1.450 microbrouwerijen op een totaal van 1.500 brouwerijen. De Britse bieren zijn nog steeds voornamelijk bovengistend, dit in tegenstelling tot het bier in de meeste andere Europese landen.

In 2010 lag het glasrecyclingspercentage nog op vijfentwintig procent en nu hebben de Britten dat weten te verdubbelen tot ongeveer vijftig procent. Daarmee liggen ze ver onder het hergebruik van landen zoals Zwitserland en Finland, waar negentig procent van glas wordt hergebruikt. Een reden is dat bier in Groot-Brittannië aan de tap wordt gedronken. De typische Engelse pubs zijn nog niet uit het straatbeeld verdwenen, maar er sluiten meer pubs hun deuren dan dat er nieuwe worden geopend: ongeveer duizend pubs per jaar leggen het bijltje erbij neer. Een van de oorzaken is een hoge belasting op het bier; enkele jaren geleden werd deze belasting ingevoerd, maar nadat ruim zesduizend pubs hun deuren als gevolg van deze hoge heffing moesten sluiten, besloot de Londense regering het belastingtarief aan te passen.

Dalende afzetten van standaardbier worden gecompenseerd door stijgende omzetten bij microbrouwers, die vrijwel altijd wel een of meer speciale, lokale bieren brouwen. De met vlierbloesem gebrouwen Summer Dream van de Green Jack Brewery in Lowestoft, Suffolk, werd bijvoorbeeld verkozen tot zomerbier van 2015.

Italië: verrassende ingrediënten

Italië heeft zo'n vierhonderd microbrouwerijen, voornamelijk in het noorden van het land. Zij onderscheiden zich van de grote A-merken door verrassende ingrediënten aan hun brouwmengsel toe te voegen, zoals kastanjes, druiven en bloemensoorten. De Italiaanse meesterbrouwer Teo Musso speelt zelfs muziek voor zijn bieren, wat volgens hem het gist helpt te fermenteren. Musso won in 2014 de Bier van het Jaar- competitie die jaarlijks in Rimini wordt gehouden.

Fabiano Toffoli, Master Brewer bij 32 Via dei Birrai, en Loreno Michielin, Marketing Director: ‘Het vergt durf en doorzettingsvermogen om nieuwe paden in te slaan. Wereldwijd kent men onze bieren nu, maar óók onze verpakkingen die collectors' items zijn geworden.’

Frankrijk: geen statiegeld

In Frankrijk zijn vierhonderdvijftig microbrouwerijen actief op een totaal van vijfhonderdtachtig brouwerijen. Frankrijk kent geen statiegeld, maar er wordt redelijk netjes gerecycled. De bierflesjes komen vrijwel uitsluitend bij Saint-Gobain vandaan.

De grote biermerken blijven niet achter en introduceren ook speciale bieren om die jonge concurrentie niet te veel voorsprong te geven. En voor wat de werkgelegenheid betreft: elke baan binnen een brouwerij creëert een baan in de retailsector, twee banen in de keten en meer dan twaalf banen in de horeca.

Tekst: Marco Siebel

Thema: