PaaS: continue packaging expertise, zonder extra FTE

Now New Next lijkt de afgelopen tijd in hoog tempo met nieuwe, innovatieve services te komen. Onlangs nog PackCheck en nu alweer Packaging as a Service, PaaS. Op Empack kunnen verpakkingsprofessionals kennismaken met PaaS. Reden genoeg om Ariane van Mancius om uitleg te vragen.

Alweer een nieuwe ‘service’. Verpakking is voor veel bedrijven al ingewikkeld genoeg. Waarom toch deze nieuwe servicevorm?

‘Omdat we in de praktijk steeds hetzelfde patroon zagen. Verpakking is binnen veel organisaties belangrijk, maar het is zelden echt op één plek goed belegd. Er is vaak geen verpakkingsbeleid, geen dedicated verpakkingsspecialist en informatie zit verspreid over afdelingen en leveranciers. Tegelijk neemt de druk van buiten juist toe, door wetgeving zoals PPWR, eisen vanuit retail en bredere ESG-verantwoording. In zo’n situatie ontstaan versnippering en vertraging bijna vanzelf.

Wat je dan merkt, is dat verpakking niet meer iets is wat je er even bij doet. Zeker niet in food en cosmetica, waar verpakking tegelijk moet voldoen aan regelgeving, praktisch moet werken in de keten en ook nog een merkrol heeft. Vanuit dat inzicht is PaaS ontstaan.’

Wat is PaaS dan precies?

‘PaaS staat voor Packaging as a Service. In essentie is het een doorlopende samenwerking waarin wij structureel meewerken aan verpakkingsvraagstukken van een merk. Het doel is om grip, consistentie en toekomstbestendigheid te creëren. Wij vatten het zelf samen als continue packaging expertise voor minder dan 1 FTE.

Dat klinkt misschien eenvoudig, maar het verschil met traditioneel projectwerk is groot. Een project richt zich op één concrete vraag en is daarna afgerond. PaaS is juist bedoeld voor organisaties waar packaging een continu onderwerp is. Dan heb je niet alleen af en toe een redesign nodig, maar ook iemand die meekijkt naar terugkerende vragen, beleid, leveranciersdata, claims of weggooiwijzers, en die helpt om overzicht en voortgang te houden.’

Je noemt expliciet food en cosmetica. Waarom sluit PaaS juist bij deze sectoren goed aan?

‘Omdat juist daar de verpakkingsdruk hoog is. Food en cosmetica hebben vaak een breed portfolio, veel SKU’s, meerdere markten en verschillende eisen per afzetkanaal. Dan wordt verpakking al snel complex. Tegelijk zijn dit sectoren waarin merkbeleving, claims en compliance dicht op elkaar zitten. Een verpakking moet niet alleen mooi en onderscheidend zijn, maar ook kloppen tot in detail.

Wat veel merkeigenaren herkennen, is dat ze wel urgentie voelen, maar niet altijd structuur hebben. Verpakkingsdata staat verspreid over afdelingen of leveranciers, er is geen compleet overzicht en geen uniforme manier om verpakkingen te beoordelen of te prioriteren. Dan blijven beslissingen ad hoc en wordt het lastig om gericht te verbeteren.‘

Dus het echte probleem is eigenlijk gebrek aan regie, doordat een structuur ontbreekt?

‘Precies. En dat is ook de insight achter PaaS. Veel bedrijven hebben niet één groot verpakkingsprobleem, maar een reeks kleinere, terugkerende fricties die samen heel veel tijd en risico opleveren. Denk aan verspreide data, onduidelijkheid over prioriteiten, inconsistente claims, vragen over compliance of kennis die verdwijnt zodra mensen van rol wisselen. Het zijn precies die fricties die vaak blijven liggen, omdat niemand er structureel op zit. Met PaaS haal je daar continuïteit in. Je maakt packaging minder reactief en minder versnipperd.’

Kun je specifieke voorbeelden noemen?

‘Zeker. Een eerste knelpunt is portfolio management. Bij veel merken ontbreekt een compleet en vergelijkbaar overzicht van alle verpakkingen. Data is versnipperd, incompleet of niet eenduidig gestructureerd. Dan wordt het lastig om goede keuzes te maken. PaaS helpt om die data te verzamelen, aan te vullen en te clusteren tot één overzichtelijk verpakkingssysteem.

Een tweede frictie zit in prioritering. Door wetgeving en retail-eisen weten bedrijven vaak dat er iets moet gebeuren, maar niet altijd wat eerst. Dan helpt een portfolio-scan, met bijvoorbeeld een stoplichtstructuur per verpakking of SKU en een compliance-scan die inzicht geeft in risico’s en quick wins.

Daarnaast is er de operationele inefficiëntie. Inconsistent gebruik van weggooiwijzers of claims, te veel lege ruimte in verpakkingen, bekende issues die blijven liggen: dat klinkt klein, maar tikt snel aan in tijd, kosten en risico op non-compliance. Binnen PaaS kun je dat soort punten systematisch oppakken.

En misschien wel een van de meest onderschatte problemen is kennisverlies. In veel organisaties zit verpakkingskennis verspreid in hoofden. Zodra iemand vertrekt of intern verschuift, verdwijnt er kennis mee. Daarom richt PaaS zich ook op centrale kennisstructuur, beslisframeworks en richtlijnen die intern geborgd blijven.’

Dan is PaaS dus niet alleen uitvoerend, maar het geeft ook grip op organisatie?

‘Ja, dat is heel belangrijk. We willen niet alleen losse vragen beantwoorden, maar het verpakkingsdomein beter inrichten. Daarom maken we succes ook concreet op drie niveaus: impact, structuur en portfolio. De vraag is dus niet alleen: wat hebben we aangepast? Maar ook: hoe is de organisatie slimmer ingericht, en hoe ziet het verpakkingsportfolio er op termijn sterker uit?'

Welke aspecten van PaaS gaan merkeigenaren volgens jou over de streep trekken?

‘De belangrijkste is dat merken toegang krijgen tot continue packaging expertise zonder meteen een volledige specialist in huis te hoeven halen. Dat maakt het model interessant voor bedrijven die wel structurele behoefte hebben, maar nog niet op een punt zijn waarop een extra FTE logisch is.

Daarnaast is er de combinatie van grip op portfolio, multidisciplinaire expertise, voorspelbare kosten, snelle doorlooptijden en continue beschikbaarheid. Dat zijn geen losse voordelen, maar juist samen de reden waarom dit model werkt. Vragen over packaging worden niet meer telkens opnieuw opgestart, maar ingebed in een vaste samenwerking.

Ook de manier van samenwerken is een plus. Er is een vast serviceteam, heldere aanspreekpunten, transparante communicatie en een werkritme met prioriteiten, deliverables en tweewekelijkse check-ins. Daarmee wordt packaging niet iets dat alleen speelt als er brand is, maar een onderwerp dat structureel aandacht krijgt.’

V.l.n.r. Emmilie Kuks, Ariane van Mancius en Jessy Buunk

Wat biedt PaaS dat een traditioneel bureauproject volgens jou dan niet zou kunnen bieden?

‘Omdat de markt simpelweg veranderd is. Verpakking is een continu speelveld geworden. Wie alleen reactief werkt, loopt het risico dat externen het tempo gaan bepalen. In de strategie-discussie rond packaging zie je heel duidelijk dat een puur comply-aanpak wel overzichtelijk kan lijken, maar ook reactief is en weinig aanknopingspunten geeft om je als merk te onderscheiden of te vermarkten. Merken willen juist vaker zelf koers bepalen en future-proof worden.’

PaaS past bij die realiteit, omdat het merken helpt om niet alleen te voldoen, maar ook strategischer te sturen.

Voor welk type bedrijf is dit model volgens jou het meest geschikt?

‘Voor merken die voelen dat verpakking een terugkerend en strategisch onderwerp is geworden. Vaak zijn dat organisaties met een breder portfolio, meerdere markten of interne afstemming tussen marketing, kwaliteit, sales, inkoop en duurzaamheid. Op het moment dat verpakkingsvragen zich opstapelen en niemand echt eigenaar is, weet je meestal dat een structurelere aanpak nodig is.

Je zegt dus; als niemand bij een merk het dossier verpakking ‘ownt’, dan is PaaS een oplossing. Dat is dus je boodschap aan merkeigenaren in food en cosmetica?

‘Ja. PaaS is een doorlopende verpakkingssamenwerking die merken helpt om packaging structureel slimmer, consistenter en toekomstbestendiger te organiseren, zonder direct een volledig intern specialistenteam op te bouwen. Die gedachte zie je ook terug in hoe de service is ingericht: als verlengstuk van het team, met een portfolio-aanpak, vaste uren per week en ruimte voor zowel kleine terugkerende vragen als grotere structurele verbeteringen.’

En als er een vraag komt uit andere sectoren? Zeg je dan ‘nee’?

‘Dat hangt er van af. We moeten wel echt waarde kunnen toevoegen. Op food en cosmetica doen we dat echt. En kwaliteit staat bij ons wel echt voorop! En deze 2 domeinen zijn al reusachtig qua omvang. Kortom genoeg te doen.’

PaaS op Empack: stand I52