Circulariteit van papier

Als je het hebt over duurzaam verpakken, dan denken de meeste consumenten gelijk aan verpakkingen van papier en karton. En terecht in mijn ogen. Papier is een organisch product gemaakt van een hernieuwbare grondstof: hout, afkomstig uit gecertificeerde productiebossen, en vooral heel veel oudpapier. Papieren en kartonnen verpakkingen bestaan gemiddeld voor meer dan 80% uit  oudpapier. Veel circulairder wordt het niet ... En dat zeg ik niet alleen omdat ik naast oudpapier ondernemer ook voorzitter ben van de FNOI, de belangenorganisatie voor de oudpapierbranche. Ik meen dit ook uit de grond van mijn hart. Oudpapier is een prachtige, natuurlijke grondstof. Jaarlijks wordt ruim 80% van het papier en karton dat op de markt wordt gezet, weer gescheiden ingezameld en gerecycled. En dat recyclingproces gebeurt niet één keer. Nee, de papiervezels kunnen zo’n 25x opnieuw worden gerecycled.

Is het dan alleen maar rozengeur en maneschijn? Helaas, dat ook weer niet. Waar wij mee te maken hebben, is dat  de kwaliteit van de papierinzameling steeds meer onder druk komt te staan. Hoogwaardige inzamelsystemen die zorgen voor een hoge kwaliteit oudpapier, zoals de inzameling via sportverenigingen, verdwijnen in rap tempo. In meer en meer gemeenten komt hiervoor de anonieme ondergrondse inzamelcontainer in de plaats. Het directe gevolg is een stroom oudpapier die steeds meer vervuild raakt en vervolgens naar de verbrandingsoven moet, omdat deze te vies is.
Een andere bedreiging is dat producenten in toenemende mate proberen mee te rijden met de ‘papier is groen’ golf.
Verpakkingen die eerst van kunststof waren, worden vervangen door papiervarianten.
Te vaak zien we echter dat die verpakkingen vervolgens van een kunststof laag worden voorzien om de materialen specifieke kunststof eigenschappen mee te geven. Het gevolg is een verpakking die oogt als een verpakking van karton, maar door de toevoeging van de kunststof laag niet of nauwelijks meer te recyclen valt. Eén ding  is zeker: duurzaam is het beslist niet.
De enige manier waarop dit wel kan, is door te zorgen dat de kunststof laag gemakkelijk kan worden verwijderd van  het papier of karton. Anders verkoop je  een illusie, die de circulariteit van papier en karton zwaar onder druk zet.