Veel supermarkten verwijderen een volledige verpakking uit de schappen zodra één tomaat, aardbei of aardappel niet meer verkoopbaar is. Uit de studie blijkt dat deze praktijk verantwoordelijk is voor ongeveer de helft van de verspilling van groenten en fruit in winkels. In een kleine supermarkt kan dit oplopen tot bijna 18.000 euro aan jaarlijkse afvalkosten en een uitstoot van circa 6,6 ton CO₂. Vooral aardbeien, sla en aardappelen dragen hieraan bij, meldt IVL in een persbericht.
Gedurende drie jaar testten IVL en onderzoeksinstituut RISE samen met supermarkten verschillende werkwijzen om voedselverspilling terug te dringen. Daarbij werden zowel de milieueffecten als de economische gevolgen onderzocht.
Verkoop van losse producten
De onderzoekers concluderen dat producten uit geopende verpakkingen alsnog kunnen worden verkocht, bijvoorbeeld los of in speciale zakken of groente- en fruitdozen. Ook het aanbieden van ongeopende verpakkingen met korting en het verwerken van producten in de eigen keuken van de supermarkt behoren volgens het onderzoek tot de effectieve maatregelen.
De grootste kostenbesparing werd gerealiseerd met zogenoemde afval- of restproductzakken, waarin nog bruikbare groenten en fruit worden samengebracht en tegen een vaste prijs worden verkocht. Volgens IVL daalden hierdoor de afvalverwerkingskosten met meer dan 25 procent.
Daarnaast wijzen de onderzoekers erop dat hergebruik van voedsel niet alleen afval vermindert, maar ook het gebruik van grondstoffen zoals water, energie en landbouwgrond beperkt.
Duidelijkere toepassing van regels
Volgens de onderzoekers ervaren veel winkels onzekerheid over de interpretatie van regelgeving rond beschadigde verpakkingen, etikettering en traceerbaarheid. Zij pleiten daarom niet voor aanvullende regelgeving, maar voor duidelijkere richtlijnen die eenvoudiger toepasbaar zijn in de dagelijkse praktijk.
Verder benadrukt het onderzoek het belang van betere samenwerking tussen overheden, brancheorganisaties, supermarktketens en individuele winkels. Ook verbeteringen in voorraadbeheer, bestelprocessen en kennis over de invloed van verpakkingen en houdbaarheid kunnen volgens de onderzoekers bijdragen aan minder voedselverspilling.
Het onderzoek is uitgevoerd door IVL Swedish Environmental Institute en RISE en gefinancierd door het Zweedse Milieuagentschap.