StiMO over PPWR: geen reden om af te wachten

De seminartitel ‘Van circulaire ambitie naar circulair ondernemen’ was een bewuste keuze, zegt Verhagen: ‘We horen veel over circulair en duurzaam. Maar duurzaamheid is breder dan circulariteit. Circulariteit is één van de onderdelen: afval wordt grondstof, CO₂ wordt gereduceerd, we gebruiken minder nieuwe grondstoffen. Duurzaamheid gaat ook over reductie. Dat onderscheid is belangrijk.’

Drie speerpunten

StiMo, de Stichting Materiaalorganisaties, bestaat twaalf jaar en bundelt vijf materialenorganisaties: Stichting Papier Recycling Nederland, Stichting Duurzaam Verpakkingsglas, Stichting Kringloop Hout, NRK Verpakkingen en Metalen Verpakkingen Nederland. Verhagen (Sustainabiliry Director bij de OPPACK GROUP) formuleert de positie van StiMO helder: ‘Wij staan voor de langetermijnbelangen van de Nederlandse maakindustrie.’ De organisatie richt zich daarbij op drie speerpunten: optimalisatie van het inzamelsysteem materiaal sectorbreed, verbetering van de recycleerbaarheid inclusief de aanpak van probleemverpakkingen, en een gelijk speelveld voor alle materialen. StiMo vergadert vier keer per jaar en spreekt regelmatig met Verpact en met de relevante ministeries.

Vera Ortmanns

Elkaar versterken

De materialenorganisaties vertegenwoordigen materialen met elk hun eigen recyclingstromen en eigen belangen. Toch ziet Ortmanns (Directeur Metalen Verpakkingen Nederland) meer dat hen bindt dan scheidt. ‘Ieder materiaal wil zijn eigen kringloop zo goed mogelijk sluiten. Maar iedereen heeft belang bij een gelijk speelveld en een optimaal inzamelsysteem. Gezamenlijk kom je soms verder dan individueel. We zijn al jaren een serieuze gesprekspartner voor verschillende organisaties.’

Die samenwerking levert ook inhoudelijke meerwaarde op bij het lezen van wetgeving. ‘De materialenorganisaties lezen de PPWR elk vanuit hun eigen perspectief’, zegt Ortmanns. ‘Iedereen leest hetzelfde document, maar soms op een andere manier. Daardoor versterk je elkaar, zonder dat je elkaar afvalt.’ Verhagen voegt toe dat StiMO niet pretendeert de PPWR al volledig te doorgronden. ‘Het is een complex document. We hebben gezamenlijk een PPWR impact assessment gemaakt en gepubliceerd. Met de delegated acts die eraan komen gaan we die weer aanpassen in het komende jaar.’

Rob Verhagen

Gesloten recyclers

De urgentie van circulair ondernemen is de afgelopen tijd scherper geworden door een verschuiving in de verhouding tussen virgin en gerecycled materiaal. Ortmanns: ‘Er zijn best wat plasticrecyclers geweest die niet meer rendabel waren, omdat virgin materiaal goedkoper was dan gerecycled materiaal. Er zijn recyclers gesloten. Nu zijn de energieprijzen gestegen en is gerecycled materiaal opeens wel weer betaalbaarder. Dat is zonde.’

De oorlog in Iran versterkt dat besef. Ortmanns: ‘Het is verschrikkelijk dat door deze ontwikkeling deze bewustwording pas doordringt.’

Made in Europe

Verhagen verbindt dit aan een breder thema. ‘Er ontstaat een driehoek van duurzaamheid, economie en zelfredzaamheid. Europa loopt daarin voorop met thema’s als Made in Europe. Als je binnen die driehoek opereert, versterk je de Europese maakindustrie én werk je aan circulariteit.’

Hij wijst ook op het ILT-jaarrapport van 2024, dat keek naar producten van webshops als Temu, Shein en Alibaba. ‘Tussen de 85 en 95 procent van die artikelen voldoet niet aan de warenwet. 80 procent heeft een te hoog loodgehalte. Als we die producten importeren en vervolgens circulair moeten maken, krijgen we gevaarlijke stoffen in ons recyclaat. We zullen als Europa daar strenger op moeten acteren.’

Niet wachten

De boodschap die Verhagen en Ortmanns meegeven is helder: wacht niet tot alles duidelijk is. ‘De PPWR is complex, maar dat wil niet zeggen dat je er niet al mee aan de slag kunt’, zegt Verhagen. ‘Veel dingen zijn al duidelijk. Je weet dat je een verpakkingsdossier moet hebben. Dat stond overigens al in de richtlijn van 1994. Je weet dat je verpakking recycleerbaar moet zijn. Er zijn dingen die zeker groen zijn en dingen die zeker rood zijn. Het lijkt alsof we alleen focussen op wat nog onduidelijk is.’

Ortmanns omschrijft het doel van het seminar dat StiMO samen met Verpact organiseerde: ‘Zie het als een inspiratiemoment, om goed met de PPWR aan de slag te gaan en elkaar daarvoor op te zoeken. Een kans om verbanden te leggen tussen verschillende stakeholders en om de schouders eronder te zetten. We hopen dat het dat effect heeft gesorteerd.’

Langetermijninvestering

Verhagen sluit af met een argument dat hij graag richting het bedrijfsleven gebruikt. ‘Verduurzamen doe je samen. Ga niet op het scherpst van de snede zitten, maar maak een stap vooruit. Een duurzaam ontwerp is een langetermijninvestering in de continuïteit van je bedrijf. Als je echt circulair gaat ondernemen, krijg je een betere maakindustrie in Nederland, waarbij de belangen van onze klanten, de consument en de overheid dichter bij elkaar komen. Daarom doen we dit graag samen met Verpact als UPV-organisatie.’