Wie verdient er goed in de verpakkingsindustrie?

M&A-adviseur Aeternus, een bedrijf dat ondernemers begeleidt bij overnames, fusies en bedrijfsverkopen, publiceert dit jaar voor de vierde keer zijn Top 25 financieel best presterende packaging bedrijven. De ranglijst is gebaseerd op vier indicatoren: groei van de brutowinst, brutowinst per medewerker, rendement op geïnvesteerd kapitaal en operationele winstgevendheid. Bovenaan staat Frapak uit Zeewolde, gevolgd door Dampack International uit Werkendam en ZNP Packaging uit Bleiswijk.De lijst is gebaseerd op gepubliceerde jaarcijfers over de periode 2021-2023. . Frapak is inmiddels verkocht aan het Franse SC Pack, ZNP Packaging werd overgenomen door Dimensio.

Carlo Caria

Stijgende kosten vreten aan marge

Over alle vier de edities van de Top 25 stijgt de brutowinst per medewerker gestaag, maar de EBITDA (winst vóór rente, belasting en afschrijvingen , red.) in verhouding tot de brutowinst loopt terug. Carlo Caria, partner bij Aeternus: ‘Verpakkingsbedrijven weten hun brutowinst redelijk goed in stand te houden. Maar de operationele kosten, waar personeelskosten in zitten, zijn de afgelopen jaren blijven doorstijgen. Niet alle extra kosten die je hebt gemaakt, krijg je doorberekend in je prijs.’

Luc van Run, analist bij Aeternus, voegt daar nog iets aan toe: ‘De inflatie was ontzettend hoog en dat kon niet helemaal worden opgevangen door prijsverhogingen, waardoor het resultaat uiteindelijk onder druk is komen te staan.’

Bierviltje

Caria constateert dat niet elke ondernemer dit patroon even scherp in beeld heeft. ‘Ondernemers rekenen soms op de achterkant van een bierviltje met de voor hen belangrijke ken- en stuurgetallen: bijvoorbeeld de cash op de rekening en het orderboek. Zolang dat in balans blijft en je per saldo een mooie boterhamverdient, kijkt niet iedereen op deze manier naar zijn bedrijf.’ Dat verandert zodra een M&A specialist aan tafel komt. ‘Wij proberen altijd door de bril van de koper naar een ondernemer te kijken. Daar merken we vaak dat we ondernemers net op een andere manier de spiegel kunnen voorhouden.’

Toegevoegde waarde als onderscheid

Middelgrote bedrijven combineren gezonde marges met een hoog rendement en stabiele groei. De kleinste bedrijven groeien harder maar zijn minder efficiënt door beperkte schaalvoordelen. De grootste bedrijven zijn sterk in absolute zin, maar hun rendement op geïnvesteerd kapitaal staat onder druk door hogere overheadkosten.

Wie zich daarbinnen het sterkst onderscheidt, doet dat op toegevoegde waarde. Caria: ‘Bedrijven die klanten van A tot Z ontzorgen en meedenken in bijvoorbeeld ontwerp en design en het logistieke proces, zien juist een gigantische brutowinststijging, tegen de trend in.’ Die bedrijven opereren bewust buiten het massasegment. ‘Die massa is voor de grote clubs. Als je als kleiner bedrijf toekomstbestendig wil zijn, is toegevoegde waarde de sleutel. En vanuit ons perspectief maakt het die bedrijven ook interessant voor een grotere club, die op een gegeven moment toch weer op zoek gaat naar die toegevoegde waarde.’

Luc van Run

Groothandel versus productie

Groothandels presteren op papier beter dan producenten: hogere brutowinst per medewerker, hogere EBITDA-marge en een betere ROIC (Return on Invested Capital) van 17,3 procent tegenover 12,5 procent voor producenten. Toch nuanceert Caria dat beeld. ‘Een producent redeneert vanuit zijn productiecapaciteit. Die machine van 2,5 à 3 miljoen moet draaien. Een groothandel kan meer vanuit de klantvraag redeneren, maar heeft aanzienlijk hogere omzetvolumes nodig om op een vergelijkbare EBITDA-positie te komen.’ Producenten groeien harder in brutowinst, 5,7 procent gemiddeld tegenover 1,2 procent voor groothandels, maar dat groeivoordeel vertaalt zich niet automatisch in evenredige winst.

Consolidatie 

Tussen juli 2024 en november 2025 telde Aeternus zeventien overnametransacties in de Nederlandse verpakkingsindustrie. Regelmatig staat er een buitenlandse partij aan de kopende kant: Can Systems Worldwide naar het Duitse Krones, Frapak naar het Franse SC Pack, Holland Packaging naar het Britse Bunzl.

Het gaat soms ook mis als de acquisitiedrang te groot wordt. Paardekooper groeide snel via vele overnames en ging uiteindelijk failliet. De curator verkocht het bedrijf in delen, waarna het onder een nieuwe eigenaar in afgeslankte vorm is doorgestart. Caria: ‘Uiteindelijk wint marge het toch van schaalgrootte. Je kunt groeien, maar als je geen marge realiseert, gaat er iets mis. Casper Jacobs van Dimensio vind ik een goed voorbeeld van iemand die lang zelfstandig is geweest en die vervolgens bewust de weg van consolidatie is ingeslagen. Dat is een heel ander verhaal.’
Van Run voegt daaraan toe dat Dimensio via overnames verschillende soorten verpakkingen kon gaan leveren. ‘Het aanbieden van verschillende soorten oplossingen waarmee tevens schaalvoordelen worden gerealiseerd.

Meer overnames verwacht

De verwachting is dat de overnamedrukte aanhoudt. Caria: ‘Personeelskrapte en vergrijzing in het DGA-landschap zetten door. Wij verwachten de komende jaren meer activiteit.’ Over de romantiek van het zelfstandige familiebedrijf is hij nuchter. ‘Het is eigenlijk een klein wonder als je twee of drie generaties hebt die het in zich hebben om een bedrijf te leiden. Het is geen standaard, familiebedrijven waar dit wel lukt, mogen zich echt gelukkig prijzen.’

Van Run voegt daar een praktische kanttekening aan toe: ‘Ondernemers bevinden zich op een bepaald punt in hun carrière op een strategisch kantelpunt, waarbij de vraag speelt of zij zelfstandig over voldoende capaciteit en middelen beschikken om het bedrijf naar de volgende fase te brengen. Het aangaan van een samenwerking met een strategische partner kan een logische stap zijn om het bedrijf naar deze volgende fase te begeleiden. En natuurlijk: af en toe is het ook gewoon een goed moment om het te verzilveren. De twee best presterende bedrijven in de lijst zijn inmiddels allebei verkocht.