Ecodesign vraagt om systeemdenken

Het ontwerpen van duurzame verpakkingen is véél meer dan het selecteren van een zogezegd ecologisch materiaal. De tendens om single use plastic verpakkingen te vervangen door single use kartonnen verpakking (met plastic laagje) is niet de “way to go”! Duurzame verpakkingen zijn verpakkingen die thuishoren in de circulaire economie én die zo weinig mogelijk milieu-impact veroorzaken over de volledige levenscyclus. Dit doel is de focus van ecodesign. Cruciaal in de transitie naar een circulaire economie is het respecteren van de hiërarchie in het sluiten van de kringlopen, in eerste instantie focus op hergebruik van de verpakking en vervolgens op het recycleren van het materiaal.
Het inzetten van herbruikbare verpakking vereist een systeemaanpak waarbij de volledige logistieke keten in kaart wordt gebracht en elke stakeholder een bijdrage levert om de inzet van herbruikbare verpakking te optimaliseren. Ketensamenwerking is key.

Interessant is het nieuwe businessmodel “Packaging as a service”, waarbij de herbruikbare verpakking en bijhorende logistiek aangeboden wordt en de verpakkers ontzorgd worden. Hierbij worden maatwerkbedrijven meer en meer ingeschakeld om de logistiek van deze circulaire businessmodellen voor hun rekening nemen. Het uitwerken van herbruikbare verpakkingssystemen heeft onder andere volgende aandachtspunten: uniformiteit van de verpakking, efficiënte logistiek, relatief korte transportafstanden, stimuli voor de consument om de verpakking terug te brengen, optimale reconditionering van de verpakking.
Naast het optimaliseren van de circulariteit streeft de ontwerper naar minimale milieu-impact. Hierbij is bescherming van het verpakte product doorheen de distributieketen prioritair. Vervolgens zal de ontwerper diverse ecodesign vuistregels respecteren, waarbij voor elke fase van de levenscyclus de milieu-impact wordt geminimaliseerd. De ontwerper streeft naar een ideale compromis tussen de diverse milieu-impacten en de economische, technische en menskundige aspecten waaraan de verpakking moet voldoen.
De ecodesign vuistregels worden ook gebruikt bij de evaluatie van de ecologische impact van bestaande verpakkingen. Het gebruik van deze kwalitatieve aanpak is veel accurater en relevanter dan de dure LCA (Life Cycle Assessment) studies die gebaseerd zijn op 1001 aannames, verouderde data, …
Ecodesign staat voor systeemdenken, levenscyclusdenken en ketensamenwerking. Good luck!