Grip op de PPWR met universele verpakkingsdata

Petra van der Molen leidt een team van zes fte als teamleider verpakkingsdata bij Albert Heijn. Op Empack legt ze uit waarom PPWR-compliance in de praktijk een datavraagstuk is, en waarom de manier waarop de sector dat nu oplost niet houdbaar is.

Tekst gaat verder onder de foto.

Sprekers v.l.n.r.: Petra van der Molen (Albert Heijn), Robbert-Jan Pos (PackSense) en Richard Schenkel (GS1 Nederland).

Albert Heijn heeft onder de PPWR niet één rol, maar meerdere. Voor eigen merken is de supermarkt producent. Voor A-merken distributeur. Voor producten van buiten Europa importeur. Elke rol heeft andere verplichtingen en andere databehoefte. Een uniforme aanpak bestaat niet.

Dat klinkt overzichtelijk, maar Van der Molen ziet in de praktijk dat veel bedrijven hun eigen rol niet kennen. En sommige denken dat ze hem kunnen kiezen. 'Zo werkt het niet', zegt ze. De PPWR bepaald wat je rol is.  Een fabrikant die zichzelf producent noemt omdat dat hem beter uitkomt, is dat niet zomaar. De PPWR legt de definitie vast, niet het bedrijf zelf. Wie meerdere productcategorieën heeft, kan bovendien meerdere rollen tegelijk hebben.

Tekst gaat verder onder de foto. 

Het team werkt al vijf jaar aan het systematisch verzamelen van verpakkingsdata. In 2021 werd het systeem uitgebreid. In 2022 werd de plasticrapportage geautomatiseerd. In 2023 volgde een grote update, waarna per consumentenverpakking en per weggooi-eenheid de recycleerbaarheid in het systeem af te lezen is. In 2024 kregen inkopers en kwaliteitsmanagers een eigen dashboard.

Maar de data moet ergens vandaan komen. Van der Molen laat zien hoe de keten nu werkt. Een verpakkingsleverancier vult gegevens in, drukt die uit als PDF en stuurt die per mail door naar de groothandel of tussenfabrikant. Die voert de data opnieuw in, vult aan, drukt opnieuw uit en stuurt door naar de fabrikant. Die vraagt bij alle partijen gegevens op, voert alles samen in en stuurt door naar Albert Heijn. Bij een vers pakket met meerdere onderdelen, tray, folie, sleeve, buitenverpakking, betekent dat vijf tot twintig leveranciers per product. En dus twintig tot 160 PDF’s.

Dan begint het echte probleem. 'Mensen zijn niet perfect', zegt Van der Molen. Als elke schakel tachtig procent van de gegevens correct invoert, zit je na drie schakels op 51 procent nauwkeurigheid. Haar team corrigeert dat en moet gemiddeld 2,3 keer terugkoppelen naar de fabrikant omdat gegevens ontbreken of niet kloppen. Soms gaat de correctie drie stappen terug in de keten.

De context waarom dit zo urgent is, schetste Robbert-Jan Pos van PackSense eerder in de sessie. Van alle plastic die ooit geproduceerd is, is 66 procent gemaakt na 2000. Het verbruik versnelt, en 31 procent van al dat plastic gaat naar verpakkingen. De PPWR wil de economische groei loskoppelen van fossiele grondstoffen, met als doel volledig circulaire verpakkingen in 2050. De druk op beschikbaarheid en prijs van virgin plastic neemt ondertussen toe. Pos vergeleek dat met de huidige situatie rond de Straat van Hormuz, die Iran heeft afgesloten waardoor de olietoevoer stokt en de prijsdruk al voelbaar is. Als Aziatische en Afrikaanse kunststofvraag explodeert, hetzelfde mechanisme, maar dan vele malen groter.

De PPWR is geen richtlijn maar een regulation, die zonder nationale omzetting direct geldt. Wie dacht dat compliance een kwestie van kiezen is, vergist zich. De ILT handhaaft al.

'Dit is niet houdbaar', zegt Van der Molen. 'Zoveel kennis van verpakkingen en zoveel resources zijn er helemaal niet.' Haar conclusie is helder: de sector moet af van het PDF-circuit. Leveranciers voeren data eenmalig digitaal in, dat stroomt door de keten, iedere schakel vult zijn deel aan. Datakwaliteit blijft stabiel, kosten dalen, resources worden vrijgespeeld.