De PPWR trad op 11 februari 2025 in werking, maar 12 augustus 2026 is de algemene toepassingsdatum. Niet alle verplichtingen gelden echter vanaf dat moment. Eisen rond onder meer recyclebaarheid, gerecycled materiaal, verpakkingsminimalisatie, bepaalde verpakkingsverboden en hergebruikdoelstellingen volgen later, veelal richting 2030. De nieuwe FAQ is de tweede versie van het document; ten opzichte van de eerste uitgave van maart 2026 zijn nieuwe en aangepaste antwoorden toegevoegd.
Wie is fabrikant?
Een belangrijk deel van de nieuwe toelichting gaat over de vraag wie binnen een keten als ‘manufacturer’ wordt beschouwd. Dat is relevant omdat deze partij uiteindelijk verantwoordelijk is voor de conformiteit van de verpakking.
Bij transportverpakkingen kijkt de Commissie onder meer naar het moment waarop een verpakking haar definitieve vorm heeft bereikt. Een kartonnen doos is bijvoorbeeld al een verpakking in definitieve vorm wanneer deze plat wordt geleverd en alleen nog hoeft te worden gevouwen. Hetzelfde geldt voor rekfolie op rol die later wordt afgesneden om een pallet te stabiliseren.
Bij verpakkingen met een naam of merk is in beginsel de onderneming onder wier naam of merk de verpakking op de markt wordt gebracht de fabrikant. Wanneer verschillende namen of merken op een verpakking staan, kan bepalend zijn welke onderneming daadwerkelijk zeggenschap heeft over ontwerp en specificaties. Daardoor moet in sommige situaties naar de contractuele afspraken tussen bedrijven worden gekeken.
Ook voor maatwerktransportverpakkingen geeft de Commissie duidelijkheid. Wanneer een onderneming een onbedrukte verpakking op maat laat maken, geldt de opdrachtgever als fabrikant wanneer deze de ontwerpspecificaties bepaalt. De leverancier moet vervolgens de benodigde technische informatie aan die opdrachtgever verstrekken.
Leverancier moet informatie verstrekken
Hoewel leveranciers doorgaans niet verantwoordelijk zijn voor het opstellen van de EU-conformiteitsverklaring, krijgen zij wel een belangrijke rol in de informatieketen. Volgens artikel 16 moeten zij de fabrikant alle informatie en documentatie verstrekken die nodig is om aan te tonen dat de verpakking aan de PPWR voldoet. Een leverancier kan volgens de Commissie niet weigeren relevante documentatie beschikbaar te stellen. De juridische verantwoordelijkheid voor de uiteindelijke conformiteit blijft bij de fabrikant of importeur die de verpakking of het verpakte product op de EU-markt brengt.
Die documentatie wordt onder meer belangrijk bij stoffen die zorgen baren, de zogenoemde Substances of Concern (SoC). De verplichting om de aanwezigheid daarvan te minimaliseren geldt vanaf 12 augustus 2026. Voor specifieke stoffen gelden daarnaast grenswaarden, waaronder PFAS in voedselcontactverpakkingen en vier zware metalen. Leveranciers van materialen en verpakkingen moeten fabrikanten van voldoende informatie voorzien om deze conformiteit te kunnen onderbouwen.
Bestaande voorraad hoeft niet weg
Een praktisch punt betreft verpakkingen die vóór 12 augustus 2026 zijn geproduceerd, maar op die datum nog niet op de markt zijn gebracht. Volgens de Commissie hoeven deze voorraden niet te worden vernietigd, aangepast of opnieuw gelabeld.
Voor dergelijke verpakkingen mag de vereiste informatie over onder meer de identificatie van de verpakking en naam en adres van de fabrikant in een begeleidend document worden opgenomen. Verpakkingen die vóór 12 augustus al op de markt waren gebracht, mogen bovendien op de markt blijven, ook wanneer ze niet aan nieuwe PPWR-verplichtingen voldoen.
Voor verpakkingen die ná 12 augustus 2026 worden geproduceerd, ligt dat anders. Een begeleidend document mag dan alleen worden gebruikt wanneer het vanwege de afmetingen of aard van de verpakking niet mogelijk is om de informatie rechtstreeks op de verpakking aan te brengen.
Traceerbaarheid hoeft niet per verpakking
Ook de eis voor unieke identificatie leidde tot vragen uit de markt. Artikel 15 schrijft voor dat een verpakking moet kunnen worden geïdentificeerd met bijvoorbeeld een type-, batch- of serienummer of een vergelijkbaar element.
De Commissie verduidelijkt dat dit niet betekent dat iedere afzonderlijke verpakking een eigen uniek nummer moet krijgen. Identificatie op het niveau van een verpakkingstype, model of productiebatch kan voldoende zijn, zolang daarmee een koppeling kan worden gemaakt met de technische documentatie en de conformiteitsverklaring. Ook hoeft niet ieder onderdeel van een verpakkingseenheid afzonderlijk te worden gemarkeerd. Bij bijvoorbeeld een yoghurtbeker met deksel en etiket kan vermelding op één component voldoende zijn.
Conformiteitsbeoordeling voor complete verpakking
De Commissie verduidelijkt daarnaast hoe de conformiteitsbeoordeling moet worden uitgevoerd. Deze beoordeling en de bijbehorende verklaring hebben betrekking op de complete verpakkingseenheid. Bij een fles met dop en etiket is dus één conformiteitsbeoordeling en één verklaring voor de verpakking als geheel voldoende. De informatie over de afzonderlijke componenten moet daarin wel worden meegenomen.
Fabrikanten mogen bepaalde werkzaamheden uitbesteden, bijvoorbeeld het uitvoeren van een conformiteitsbeoordeling door een laboratorium of certificeringsorganisatie. De juridische verantwoordelijkheid blijft echter bij de fabrikant. Ook kan de verantwoordelijkheid voor de technische documentatie niet volledig worden overgedragen aan een derde partij.
Niet alle eisen gelden direct
De FAQ benadrukt dat de algemene toepassingsdatum van 12 augustus 2026 niet moet worden verward met de ingangsdatum van alle inhoudelijke verpakkingseisen. Zo gaan de eisen voor gerecycled materiaal in kunststofverpakkingen in beginsel vanaf 2030 gelden. Ook verpakkingsminimalisatie en de eisen rond lege ruimte in gegroepeerde, transport- en e-commerceverpakkingen volgen later. Voor hergebruikdoelstellingen geldt eveneens een latere ingangsdatum.
Voor eisen waarvoor geen afzonderlijke ingangsdatum is vastgelegd, geldt wel de algemene datum van 12 augustus 2026. Dat betekent dat bedrijven voor de betreffende eisen vanaf dat moment de vereiste conformiteitsbeoordeling moeten kunnen uitvoeren en documenteren.
Toezicht eerst gericht op herstel
De Commissie gaat in de nieuwe FAQ ook in op de handhaving direct na 12 augustus. Niet-conforme verpakkingen hoeven volgens de toelichting niet automatisch van de Europese markt te verdwijnen.
Wanneer een toezichthouder een overtreding constateert, moet de betrokken onderneming in eerste instantie de mogelijkheid krijgen deze te herstellen. Pas wanneer de non-conformiteit blijft bestaan, kunnen lidstaten verdergaande maatregelen nemen, zoals het verbieden, terugroepen of uit de handel nemen van verpakkingen. De Commissie stelt dat markttoezichthouders bedrijven bij de overgang naar de nieuwe regels in eerste instantie moeten ondersteunen met informatie, verzoeken om documentatie en een redelijke termijn voor corrigerende maatregelen.
Meer duidelijkheid, maar uitwerking loopt door
Met de tweede FAQ geeft de Commissie vooral praktische invulling aan vragen die sinds de vaststelling van de PPWR uit de markt zijn gekomen. Voor verpakkingsbedrijven wordt daarmee duidelijker wie in verschillende ketensituaties verantwoordelijk is en welke documentatie vanaf 12 augustus beschikbaar moet zijn.
Tegelijkertijd is een deel van de PPWR nog afhankelijk van gedelegeerde en uitvoeringshandelingen. Onder meer de methoden voor recyclebaarheid, gerecycled materiaal, hergebruik en verschillende etiketteringseisen worden de komende jaren verder ingevuld. De toepassing van de PPWR is daarmee op 12 augustus 2026 begonnen, maar de technische uitwerking van verschillende verplichtingen loopt nog door.
.png)
