PPWR vraagt om nieuwe kijk op portieverpakkingen

Volgens Van Stempvoort wordt de discussie over duurzame verpakkingen rondom de PPWR en SUPD vaak gevoerd vanuit het perspectief van goed georganiseerde afvalsystemen. Tijdens de Sustainable Packaging Summit in november 2025 hoorde hij echter een andere benadering.
‘Er werd gesproken over een oplossing met wereldwijde toepasbaarheid. In Nederland hebben we een goed afval- en recyclingsysteem, maar er zijn ook landen waar verpakkingen nog steeds op stortplaatsen belanden of zelfs in rivieren terechtkomen. Dan moet je nadenken over oplossingen die ook onder die omstandigheden werken.’

Paperization als uitgangspunt

Binnen de PortionPack Group leidde dat tot een duidelijke keuze: zoveel mogelijk inzetten op papiergebaseerde verpakkingen. Van Stempvoort noemt dat ‘paperization’.
‘Als je naar de discussies luistert, wordt papier vaak gezien als de veilige route. Daarom zijn we gaan kijken hoe ver we kunnen komen met recyclebare papieroplossingen voor zowel flexibele als rigide verpakkingen.’
Daarbij richt het bedrijf zich op verpakkingen die aan het einde van hun levensduur als pap21 (flexibel) of pap22 (rigide) kunnen worden verwerkt. De uitdaging zit volgens hem vooral in toepassingen voor natte producten.
‘Papier en vocht zijn geen natuurlijke combinatie. Daarom zoeken we naar oplossingen die voldoende barrière-eigenschappen bieden, thuis composteerbaar zijn én geen microplastics achterlaten.’

Olaf van Stempvoort over de PPWR.

In gesprek met de PPWR en SUPD beleidsmakers

Om die ontwikkelingen mogelijk te maken, zoekt PPG actief de dialoog met beleidsmakers en ketenpartners. Zo organiseerde het bedrijf in maart 2026 een bijeenkomst met onder meer de Federatie Nederlandse Levensmiddelen Industrie (FNLI), het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Verpact, Kraft Heinz, Royal Smilde en Van der Meulen. Later volgde een bezoek aan het Europees Parlement, waar gesprekken plaatsvonden met leden van de ENVI-commissie en vertegenwoordigers van de Europese Commissie.
Een belangrijk onderwerp daarbij is de interpretatie van polymeren binnen de SUPD. De Single-Use Plastics Directive (SUPD) en de PPWR bestaan naast elkaar: de SUPD richt zich op specifieke kunststofproducten, terwijl de PPWR eisen stelt aan alle verpakkingen op de Europese markt.
‘Tijdens die gesprekken hebben we geprobeerd de discussie over gemodificeerde polymeren open te breken. Daar zitten volgens ons materialen tussen die heel interessant zijn voor toekomstige verpakkingsoplossingen.’

Kwalitatief in plaats van kwantitatief

Een belangrijk inzicht voor Van Stempvoort was dat de SUPD niet kijkt naar de hoeveelheid kunststof in een verpakking, maar naar de functie ervan.
‘Ik dacht altijd dat het vooral ging om hoeveel kunststof je toevoegt. Maar binnen de SUPD wordt kwalitatief gekeken. Als een polymeerlaag een functionele bijdrage levert aan de verpakking, bijvoorbeeld als barrière, dan kan die verpakking als kunststof worden beschouwd.’
Dat betekent volgens hem dat zelfs een zeer dunne coating op papier gevolgen kan hebben.
‘Als die laag een structurele functie heeft, kan de verpakking onder de SUPD vallen. Het gaat niet om het gewicht, maar om de functie.’

Juridische duidelijkheid

De interpretatie van papierverpakkingen met een beperkte hoeveelheid niet-papiercomponenten leidde lange tijd tot onzekerheid. Volgens Van Stempvoort bracht een juridische verduidelijking van de Europese Commissie daar verandering in.

‘Op 30 maart is door de Europese Commissie bevestigd dat verpakkingen bestaande uit minimaal 95% vezelmateriaal en maximaal 5% andere stoffen door de Europese Commissie worden beschouwd als een monomateriaal. Daarmee weten we eindelijk waar we aan toe zijn.’
Volgens hem betekent dit dat papierverpakkingen met maximaal vijf procent niet-papiermateriaal niet door nationale regelgeving kunnen worden verboden, al blijven er vragen bestaan over welke materialen precies binnen die vijf procent mogen vallen.
‘Over zaken als aluminiumcoatings bestaat nog discussie. Dat zijn onderwerpen waar verdere richtlijnen duidelijkheid over moeten geven.’

Van laminaten naar dispersiecoatings

Ondertussen werkt PPG aan concrete alternatieven. Traditionele laminaten met polyethyleen worden vervangen door watergedragen dispersiecoatings. ‘We zijn gegaan van ongeveer tien gram polymeer naar drie gram per verpakking. Dat heeft niet alleen voordelen voor recyclebaarheid, maar ook voor de CO₂-uitstoot.’
Volgens Van Stempvoort heeft de ontwikkeling geleid tot een reductie van ongeveer 1.000 ton CO₂-equivalent per jaar. Daarnaast behaalt het materiaal een recyclebaarheid van 99,9 procent volgens de CEPI- en 4evergreen-testmethodieken.
Ook wist het bedrijf voor deze ontwikkeling een vrijstelling van de Nederlandse SUP-heffing te verkrijgen. ‘Na onderzoek door Wageningen University & Research heeft Verpact bevestigd dat dit materiaal niet onder de SUPD valt. Daardoor kunnen we deze ontwikkeling nu verder uitrollen.’

Microplasticvrij als volgende stap

Voor Van Stempvoort gaat duurzaamheid verder dan recyclebaarheid alleen. Hij ziet veel potentie in polymeren die geen blijvende microplastics achterlaten. ‘Wij ontwikkelen voor recycling, maar als een verpakking toch in het milieu terechtkomt, wil ik geen microplastics achterlaten.’
Daarbij kijkt hij onder meer naar materialen zoals polybutyleensuccinaat (PBS). ‘Uit onderzoek blijkt dat bepaalde materialen zich niet ophopen in het milieu. Dat sluit veel beter aan bij de oorspronkelijke bedoeling van de SUPD: voorkomen dat plastics zich ophopen in de natuur.’
Volgens hem zouden dergelijke materialen meer ruimte moeten krijgen binnen toekomstige regelgeving.

Nieuwe verpakkingsconcepten

Voor toepassingen met hogere barrière-eisen, zoals sauzen en smeerbare producten, zijn de uitdagingen groter. PPG onderzoekt daarom ook alternatieve verpakkingsvormen, waaronder vezelgevormde cups met een minimale barrièrelaag. ‘Voor producten zoals mayonaise, mosterd en jams is een volledig papieren oplossing nog niet beschikbaar. Daarom onderzoeken we nu nieuwe concepten met gevormde vezels en aangepaste liners.’
Tegelijkertijd kijkt het bedrijf naar herbruikbare en circulaire alternatieven. ‘De Europese Commissie blijft sterk inzetten op hergebruik. Daarom onderzoeken we ook doseersystemen met recyclebare PET-verpakkingen, waarbij grondstoffen in een gesloten kringloop kunnen blijven.’

Samenwerken in CPIC

Om de belangen van producenten van portieverpakkingen onder de aandacht te brengen, heeft PPG zich aangesloten bij de Consumer-portion Packaging Innovation Coalition (CPIC), een initiatief waarbij onder meer Kraft Heinz, McDonald's, McCormick en andere grote merken zijn betrokken. ‘We willen niet alleen lobbyen, maar ook oplossingen aandragen. Het gaat er uiteindelijk om dat regelgeving ruimte biedt voor innovaties die werken voor consumenten, bedrijven én het milieu.’
Voor Van Stempvoort is duidelijk dat de komende jaren bepalend worden voor de toekomst van portieverpakkingen. ‘We zijn nog lang niet klaar. Maar als we regelgeving, innovatie en praktische uitvoerbaarheid goed weten te combineren, dan kunnen we oplossingen ontwikkelen die echt toekomstbestendig zijn.’