Brightlands Circular Space: testen om meer recyclaat in te zetten

Tekst: Gerard Molenaar

Brightlands Circular Space is een initiatief van  Brightlands Chemelot Campus, Universiteit Maastricht en TNO. Van de totale investering komt 25 miljoen euro uit het Nationaal Groeifonds, via het programma Circular Plastics NL.

Van start-up tot kennisinstelling

De faciliteit is open access: bedrijven, start-ups en kennisinstellingen uit heel Europa kunnen er terecht. Plastic verpakkingen zijn het eerste werkterrein. Later volgen ook afvalstromen uit automotive, elektronica, textiel en de zorg, meldt Brightlands. De nieuwe faciliteit in Sittard-Geleen brengt precies die partijen samen die nodig zijn om innovaties sneller naar de markt te brengen, zegt bestuursvoorzitter Lia Voermans.

Volgens woordvoerder Maurice Olivers heeft Brightlands apparatuur voor verpakkingen en verpakkingsfolie van lab tot semi-industriële schaal. De belangrijkste installatie voor verpakkers is een zevenlaagse lijn van Collin voor cast- en blaasfolie. De zeven extruders halen samen doorgaans tot 70 kilo per uur, de rollen zijn maximaal 800 millimeter breed. Brightlands wil er onder meer mono-materiaalfolie voor recyclebare verpakkingen en barrièrefolie met meer recyclaat ontwikkelen.

Recyclaat kan vooraf worden opgewaardeerd op een tandemextrusielijn met een capaciteit tot 100 kilo per uur.  Die lijn filtert het gesmolten kunststofmateriaal en kan daarbij onder meer gels en vaste deeltjes verwijderen uit gerecycled LDPE en LLDPE afkomstig uit consumentenafval. Verder staan er een pelletpers voor licht folieafval en een biaxiale strekmachine voor barrièrefolie.

Klant is eigenaar van resultaten

Vaste tarieven hanteert Brightlands niet. 'Op basis van een concreet project maken we een voorstel waarbij het gebruik van de apparatuur, de begeleiding door ons operationele team en andere services, zoals logistiek en materiaalkarakterisering, zijn inbegrepen', legt Olivers uit. De klant is de eigenaar van de resultaten.

De uren van technici en experts vallen buiten de subsidie uit het Groeifonds. Partijen die meer dan 10 procent van de investering hebben opgebracht, krijgen voorrang bij het plannen van testtijd.

'Voedselcontact elders testen'

'Brightlands Circular Space is geen erkende testfaciliteit voor voedselcontact', zegt Olivers. 'Wij kunnen wel samen met onze klanten folies en verpakkingen met recyclaat ontwikkelen die elders officieel getest kunnen worden voor voedselcontact.' Voor levensmiddelenverpakkingen is daarmee een tweede traject bij een erkend laboratorium nodig.

'Geen direct risico op bestaande productiefaciliteiten'

Converter OPACK Group ziet de faciliteit als kans om meer recyclaat in te zetten. Met de eisen van de PPWR in het vooruitzicht zijn er verschillende uitdagingen. Een daarvan is de hogere inzet van recyclaat. 'Om de beoogde volumes te krijgen is er nog veel ontwikkeling nodig', zegt Rob Verhagen, duurzaamheidsdirecteur van OPACK Group.

Volgens Verhagen kan Brightlands Circular Space, in combinatie met bijvoorbeeld het Nationaal Testcentrum Circulaire Plastics (NTCP), een hele reeks sorteer-, was- en recyclingtechnologieën uittesten en opschalen. 'Het eindproduct kan worden getest en gevalideerd op extrusie- en folielijnen. Daarmee kan er dus getest worden zonder direct risico op bestaande productiefaciliteiten, en kunnen we als ecosysteem de beschikbaarheid en kwaliteit van het recyclaat optimaliseren. OPACK Group kijkt uit naar de goedkeuring van de projecten van Circular Plastics NL, het programma waarmee 25 miljoen euro naar de faciliteit ging.'

PPWR-criteria nog niet bekend

Of een verpakking recyclebaar is volgens de PPWR, kan Brightlands evenmin definitief vaststellen. 'De Europese Commissie moet de specifieke Design for Recycling-criteria en beoordelingsmethodiek uiterlijk 1 januari 2028 vaststelle', zegt Olivers. Tot die tijd sluit Brightlands de tests waar mogelijk aan op de bestaande PPWR-uitgangspunten en relevante standaarden. Voor formele toetsing aan de definitieve wettelijke criteria moet uiteindelijk  de daarvoor vastgestelde beoordelingsmethodiek zijn vastgesteld. Vanaf 1 januari 2030 moeten verpakkingen recyclebaar zijn en gelden minimumpercentages recyclaat.

Lees meer over dit onderwerp in de PPWR-gids, hoofdstuk Design for Recycling