Wetenschappelijk verpakt: Actief, Intelligent of Duurzaam?

Onderzoekers Chrysochou en Tiganis uit Denemarken hebben een vergelijkend onderzoek opgezet om te kijken welke technologie consumenten prefereren: actieve, intelligente of duurzame verpakkingen. De onderzoekers zien de drie technologieën als onderdeel van levensmiddelenverpakkingstechnologie waarbij ze aangeven dat er overlap is tussen de drie terreinen.

Actieve verpakkingen zijn verpakkingen die de levensduur verlengen en de kwaliteit langer op hetzelfde niveau houden en worden opgedeeld in niet-migrerende en actief-afgevende oplossingen. Niet-migrerende oplossingen halen ongewenste componenten weg, zoals vocht, zuurstof of etheenoxide, terwijl actief-afgevende oplossingen antioxidanten of smaakstoffen afgeven aan het product. Ondanks dat er marktgroei voorzien wordt, wordt ook geconstateerd dat vooral de consument de  concepten niet altijd vertrouwt. Afgifte van stoffen en het langer goed blijven van een vers product komen niet altijd goed over. Daarbij nemen de kosten toe en de bereidheid tot betalen wordt erg bepaald door hoe het concept in de markt wordt gezet en hoe de consument de voordelen afweegt ten  opzichte van de hogere kosten.

Interactie

Intelligente verpakkingen worden beschreven als een technologie waarbij de verpakking actief interacteert met het product en waarbij voor de consument actuele en relevante  informatie wordt weergegeven. Als voorbeelden worden sensors, tags en tijd-temperatuur-indicatoren genoemd. Volgens marktonderzoeken gaat ook de omzet van deze toepassingen toenemen. De onderzoekers stellen dat consumenten minder geld over hebben voor intelligente dan voor actieve verpakkingen. De wijze waarop het voordeel wordt gebracht wordt ook voor dit terrein gezien als essentieel.

Duurzaamheid

Volgens de onderzoekers dragen verpakkingen bij aan duurzaamheid, omdat ze producten beschermen en een bijdrage leveren aan de hele productketen, maar gaat de focus in dit onderzoek uit naar de milieuafdruk van de verpakkingen zelf. Consumenten reageren in het algemeen positiever op  milieuvriendelijkere verpakkingen maar er zijn barrières.
Materiaalbias is er een van, zoals het beoordelen van papier als milieuvrien-delijker materiaal. Een tweede is het ontbreken van kennis over de technologieën, zoals over biobased materialen. De derde is dat consumenten duurzaamheid afwegen tegenover kosten, het merk en het product.

Zeven technologieën

De onderzoekers hebben zeven technologieën beschreven als case en deze voorgelegd aan consumenten in Denemarken, Ierland, Spanje, Italië, China en de Verenigde Staten. In totaal aan 6.283 respondenten.
De technologieën zijn beschreven als een verpakkingsoplossing die ‘… de houdbaarheid van het product verlengt in tijd waarin het product geschikt is voor menselijke consumptie’ (actieve verpakking). Of: ‘… recyclebaar is, de verpakking kan worden omgezet naar nieuw toe te passen materiaal of product (duurzame verpakking). En: ‘ … additionele informatie geeft over het product zoals oorsprong, ingrediënten, producent, door intelligente tags (intelligente verpakking). De respondenten is gevraagd de technologieën te waarderen op een schaal van best naar slechtst. Het onderzoek is uitgevoerd door professionele marktonderzoekbureaus in de genoemde landen. Er waren iets meer vrouwelijke respondenten (52,3%) dan mannelijk, de gemiddelde leeftijd was 45,5 jaar, een derde van de respondenten heeft alleen lagere of middelbare school, de helft heeft een beroepsopleiding en 14% is hoger opgeleid.

Tekst gaat verder onder de foto.

Keep-it is gebaseerd op een tijd- en temperatuurgedreven indicator (TTI) die laat zien hoe lang een product nog houdbaar is.

Resultaten

De resultaten geven voorkeuren aan voor een technologie, maar geven ook inzicht in verschillen tussen de landen. Opvallend is dat 48,7% van de respondenten aangeeft weinig inzicht te hebben in duurzaamheid van verpakkingsoplossingen, terwijl 45,2% zegt er veel vanaf te weten. In de Verenigde Staten en Ierland waren deze percentages over bewustzijn van duurzaamheid het laagst met 26,2% en 36,5% respectievelijk, terwijl deze in Italië (64,1%) en Spanje (51%) het hoogst waren.
Glas (86,6%) en papier (76,9%) worden gezien als duurzame materialen, aluminium (31,5%) en plastic (10,8%) niet door de meerderheid. In Italië en Spanje wordt glas door meer dan 90% van de respondenten gezien als duurzaam, terwijl dit in China 74,6% is. Papier wordt in de VS in 54,9% gezien als duurzaam, in Denemarken is dit 89,3%. En opvallend dat aluminium in China door twee derde van de respondenten als duurzaam gezien wordt. Een kwart gaf aan dat duurzaamheid van verpakkingen altijd de keuze voor een voedingsmiddel beïnvloed, en zo’n 80% van de respondenten gaf aan dat duurzame verpakkingsoplossingen belangrijk zijn.

Tekst gaat verder onder de foto.

De onderzoekers ondervroegen 6.283 consumenten uit Denemarken, Ierland, Spanje, Italië, China en de Verenigde Staten.

Verschillende uitkomsten

De uitkomsten geven aan dat de respondenten een grotere voorkeur hebben voor actieve verpakkingen dan voor duurzame of intelligente verpakkingen. Dit is het gemiddelde van de ruim 6.000 deelnemers. In Europese landen scoort duurzame verpakkingen hoger, in de VS en China scoren deze het laagst. De onderzoekers veronderstellen dat begrippen als actieve en duurzame verpakking in verschillende landen verschillend worden geïnterpreteerd. In China wordt actieve verpakking  tevens gezien als een duurzame oplossing, terwijl in Europa de focus meer ligt op de toegepaste materialen als het over duurzame verpakkingen gaat.
De onderzoekers leggen verbanden tussen het aanbieden van functionaliteiten die door respondenten in China en de VS anders gezien worden dan in Europa. Culturele verschillen kunnen hieraan ten grondslag liggen.
In de beschouwing over de resultaten wordt aangegeven dat er een gat bestaat tussen industriepraktijk en consumentenperceptie. Consumenten zouden een meer holistische kijk moeten hebben op duurzame verpakking en de hele keten moeten overzien. Communicatie hierover moet meer uitgaan van de verpakking als onderdeel van een circulaire keten. Het moet veel meer gaan over de bijdrage van oplossingen aan duurzaamheid dan over de materialen. De studie laat zien dat verpakken in Europa nog steeds los gezien wordt van het product dat verpakt wordt. In China lijkt dit minder het geval te zijn.

Tekst gaat verder onder de foto.

Het onderzoek bekijkt welke technologie consumenten prefereren: actieve, intelligente of duurzame verpakkingen.

Onderwijs

In het onderwijs in Nederland wordt relatief weinig aandacht besteed aan de rol van verpakken (lagere en middelbare school), terwijl wel gekeken wordt naar afval. Ook in ontwerpopleidingen wordt de verpakking vaak niet meegenomen bij het ontwerpen van een product. Dit geldt voor  productontwikkeling, maar ook voor het ontwikkelen van voedingsmiddelen en medicijnen. Betere communicatie over de rol van verpakkingen, over verpakkingstechnologieën, dat is iets waar we uit het verpakkingsveld allemaal aan zouden kunnen bijdragen.