Sherbourne Recycling: Een Living Lab voor verpakkingsontwikkelaars

In het verzorgingsgebied van Sherbourne hoeven inwoners hun recyclebare verpakkingen niet vooraf te scheiden. Papier, karton, kunststoffen, metalen en glas worden gezamenlijk ingezameld in één recyclebak en vervolgens in de installatie met behulp van optische sorteerders, AI en robotarmen van elkaar gescheiden. Vervolgens gaan de diverse materialen richting gespecialiseerde recyclingbedrijven.

‘Wij kijken anders naar recyclebaarheid dan veel mensen in de verpakkingswereld’, zegt Anthony Hornsby, Partnerships and Communications Manager van Sherbourne Recycling. ‘Een verpakking is niet recyclebaar omdat ze van papier of kunststof is gemaakt. Ze is pas recyclebaar als ze kan worden ingezameld, gesorteerd én als er een markt bestaat die het materiaal opnieuw wil gebruiken.’

Van theorie naar praktijk

Volgens Hornsby ligt daar een belangrijk verschil tussen theorie en praktijk. Veel verpakkingen voldoen op papier aan design-for-recyclingrichtlijnen, maar blijken in een sorteerinstallatie toch moeilijk terug te winnen.
‘Als verpakkingsmateriaal kleiner is dan ongeveer 50 millimeter, dan verdwijnt het vaak uit het proces. Dat geldt voor papier, kunststof en andere materialen. Dan maakt het niet uit hoe recyclebaar het materiaal theoretisch is.’
Hij noemt dit een van de belangrijkste lessen die Sherbourne aan verpakkingsproducenten probeert mee te geven. Hetzelfde geldt voor samengestelde verpakkingen waarbij consumenten verschillende materialen van elkaar moeten scheiden.
‘Ontwerp nooit een verpakking waarbij je ervan uitgaat dat de consument onderdelen uit elkaar haalt. Zelfs mensen die in de recyclingsector werken vergeten dat soms. Waarom zou een consument dat dan wel doen?’

AI in het hart van het sorteerproces

De installatie van Sherbourne werd gebouwd voor een investering van circa 65 miljoen pond en verwerkt het afval van 1,5 miljoen inwoners. Opvallend is dat alle recyclebare materialen in één inzamelbak mogen worden aangeboden. De scheiding gebeurt volledig in de installatie zelf.
Daarbij speelt kunstmatige intelligentie een belangrijke rol. ‘We beschikken over veertien optische sorteerders en achttien SamurAI-robotarmen’, vertelt Hornsby. ‘Die systemen analyseren continu de materiaalstroom en herkennen materialen op basis van vorm, kleur en spectrale eigenschappen.’
De robots functioneren als een geautomatiseerde kwaliteitscontrole. Wanneer een materiaal op de verkeerde plaats terechtkomt, wordt het automatisch verwijderd of naar een andere stroom geleid.

Volgens Hornsby zit de kracht vooral in de flexibiliteit van het systeem. ‘Wanneer wetgeving verandert of wanneer de samenstelling van het afval verandert, kunnen we de installatie relatief snel aanpassen. Daardoor blijven we inspelen op de wensen van recyclers en afnemers.’

PET-trays uit de flessenstroom

Een voorbeeld daarvan is de verwerking van PET-verpakkingen. Kort na de ingebruikname van de installatie bleek dat het aandeel PET-trays in de PET-stroom veel hoger lag dan verwacht. ‘We gingen uit van ongeveer vijf procent, maar kwamen uit op dertig tot vijfendertig procent. Dat was problematisch voor bottle-to-bottle recycling, want voor hoogwaardige flesrecycling wil men een zo zuiver mogelijke stroom van PET-flessen hebben. Trays verstoren dat proces.’
Sherbourne gebruikte vervolgens de AI-gestuurde robots om PET-trays actief uit de stroom te verwijderen. Binnen enkele weken werd het aandeel trays teruggebracht tot ongeveer één procent. ‘Daardoor konden we een veel zuiverdere PET-stroom leveren. Dat verhoogde niet alleen de recyclebaarheid, maar ook de marktwaarde van het materiaal.’

 Sherbourne Recycling is eigendom van acht lokale overheden, die gezamenlijk circa 65 miljoen pond investeerden in de bouw van de installatie. 

Living Lab voor verpakkingsontwikkelaars

Misschien wel het meest opvallende onderdeel van Sherbourne is het Living Lab. Hier kunnen merkeigenaren, verpakkingsontwikkelaars en materiaalproducenten hun verpakkingen testen onder realistische omstandigheden.
‘We laten verpakkingen letterlijk door de installatie lopen en volgen wat er gebeurt. Wordt de verpakking herkend? Wordt ze correct gesorteerd? Belandt ze in de juiste materiaalstroom? Dat kunnen we allemaal analyseren.’
De resultaten worden verwerkt in rapportages waarin niet alleen de prestaties in de sorteerinstallatie worden beoordeeld, maar ook de wensen van recyclers en eindmarkten worden meegenomen.
‘Wij spreken met papierfabrieken, kunststofrecyclers en andere afnemers. Daardoor kunnen we verpakkingsproducenten vertellen wat er technisch mogelijk is, maar ook wat de markt daadwerkelijk wil hebben.’
Dat laatste wordt volgens Hornsby steeds belangrijker. ‘Je kunt een verpakking ontwerpen die perfect door een sorteerinstallatie gaat. Maar als niemand het materiaal daarna wil gebruiken, heb je nog steeds geen circulaire oplossing.’

Meer dan alleen sorteren

De ervaringen uit het Living Lab worden ook gebruikt om de installatie zelf verder te optimaliseren. Dankzij de grote hoeveelheid data die tijdens het sorteerproces wordt verzameld, kan Sherbourne materiaalstromen voortdurend analyseren en bijsturen. ‘Wij zien een recyclinginstallatie niet alleen als een plek waar afval wordt gesorteerd. Het is ook een bron van informatie voor verpakkingsontwerpers. Uiteindelijk willen we de afstand tussen verpakkingsontwikkeling en recycling verkleinen.’
Voor Hornsby is dat de volgende stap in de ontwikkeling van circulaire verpakkingen.

‘De vraag zou niet moeten zijn of een verpakking recyclebaar is. De vraag is of ze in de praktijk wordt gerecycled. Dat is een wezenlijk verschil.’