Olieprijsstijging zet verpakkingsketen onder druk

De impact van de olieprijsstijging is in Europa op meerdere niveaus zichtbaar. Grondstoffen worden duurder en schaarser, terwijl ook transportkosten oplopen. Tegelijkertijd zorgt de onzekerheid op de markt voor onrust bij bedrijven en hun klanten.

VerpakkingsManagement sprak verschillende bedrijven over de huidige toestand. Producenten van kunststofverpakkingen bijvoorbeeld, ervaren vooral onzekerheid over de verdere ontwikkeling van de markt. Daan Swart van Multitray spreekt van een onrustige situatie. ‘Het is op dit moment hectisch. Een beetje corona 2.0. De prijzen gaan hard omhoog en iedereen is aan het inkopen uit voorzorg.’

Multitray beschikt nog over voorraden, waardoor prijsverhogingen op korte termijn kunnen worden uitgesteld. ‘We hebben nog voldoende voorraad, dus we hoeven nu nog niets door te rekenen.’ Tegelijkertijd verwacht Swart dat prijsstijgingen onvermijdelijk zijn. ‘Onze basisgrondstof is duurder geworden. Op termijn wordt het dus voor iedereen duurder.’

Naast grondstoffen spelen ook transportkosten een rol. ‘Transport wordt duurder en dat zie je direct terug in toeslagen.’ Die kosten werken door in de hele keten.

Volgens Swart zoeken klanten vooral naar duidelijkheid. ‘In het begin belde iedereen meteen. Ze willen weten wat er gaat gebeuren.’ Voorlopig kiest het bedrijf voor een afwachtende houding totdat de markt stabiliseert.

Prijsdruk en schaarste bij folies

Ook in de markt voor verpakkingsfolies zijn de effecten duidelijk zichtbaar. Marina van de Kemp vanKrimpfolie.nl ziet vooral prijsstijgingen en toenemende onzekerheid. ‘Dat heeft nu zeer veel invloed, de oliecrisis. Met name op de prijzen en de schaarste.’

Volgens haar zijn verpakkingsmaterialen nog redelijk beschikbaar, maar ontstaan er problemen bij gemengde grondstoffen. ‘Mensen die mixen maken, hebben problemen met aanleveren van hun goederen. Dus de levertijden gaan oplopen.’

De prijsontwikkelingen verlopen grillig, met name bij LDPE-folies. ‘Dat is echt dagprijshandel. Dus daar merken we de fluctuatie elke week.’ De stijgingen gaan volgens haar sneller dan tijdens de coronaperiode. ‘Met de coronacrisis ging het geleidelijker. Nu gaat het echt in sprongen.’

Voor polyolefinefolies is het beeld iets stabieler, maar ook daar spelen leveringsproblemen, onder meer door schaarste uit China. Van de Kemp schat dat prijzen gemiddeld circa 30 procent zijn gestegen ten opzichte van twee maanden geleden. ‘En het einde is nog niet in zicht.’

Ze wijst daarnaast op internationale concurrentie om grondstoffen. ‘Op het moment dat er in Azië meer geboden wordt voor onze voorraden, dan zijn wij exit.’

Hotmelt lijmindustrie ook getroffen

Naast plastic verpakkingen heeft de oliecrisis ook invloed op de lijmindustrie. Jelle van der Haan van Maiburg Lijmen bijvoorbeeld, wijst op de gevolgen voor de beschikbaarheid van essentiële grondstoffen voor hotmelt. ‘De capaciteit voor belangrijke grondstoffen is met 30 tot 40 procent afgenomen’, zegt hij. Het gaat onder meer om nafta en PVA, die nodig zijn voor de productie van lijmen. ‘Zonder die grondstoffen kan je geen lijm maken.’

Volgens Van der Haan ligt de productie van deze grondstoffen grotendeels in Azië en het Midden-Oosten, terwijl de aanvoer eerder in de keten al stokt. Europese producenten kunnen het tekort niet volledig opvangen. ‘Als de hele wereld een beroep doet op Europa, dan is die capaciteit simpelweg niet toereikend.’

De gevolgen zijn merkbaar in de markt. ‘Levertijden lopen op, kosten stijgen en volumes worden beperkt. Iedereen krijgt wat, maar niemand krijgt honderd procent.’ De prijzen van lijmen zijn volgens hem inmiddels met 5 tot 19 procent gestegen.

Druk op marges en doorberekening

Distributeurs van folies zien zich genoodzaakt prijsstijgingen door te berekenen. Tom Kruiper vanFlex Film International benadrukt de snelheid van de ontwikkelingen. ‘De prijzen zijn extreem gestegen, en vooral ook heel snel. Dat zorgt voor veel onduidelijkheid en onzekerheid.’

Volgens hem is doorberekenen onvermijdelijk. ‘Wij kunnen niet anders dan prijsstijgingen doorvoeren, anders ga je onder kostprijs verkopen.’ Tegelijkertijd vraagt dit om afstemming met klanten, die op hun beurt moeten bepalen hoe zij de kosten verder in de keten doorgeven.

Hoewel er zorgen zijn over tekorten, ziet Kruiper die nog niet direct. ‘De levertijden lopen wel iets op, maar zijn nog relatief kort.’ De prijsontwikkeling blijft vooralsnog de belangrijkste factor.

De stijgingen zijn fors. ‘Bij polyolefine krimpfolie zien we dat de grondstofprijs met ongeveer 125% is gestegen ten opzichte van voor de oorlog.’ Ook bij andere materialen, zoals polypropyleen, lopen de stijgingen op tot 50 à 60 procent.

Volgens verschillende partijen ontstaat er spanning in de keten doordat niet alle kosten eenvoudig kunnen worden doorberekend. Kruiper merkt dat sommige klanten, bijvoorbeeld richting retail, beperkte ruimte hebben om prijzen te verhogen. ‘Dan wordt het lastig, want marges zijn vaak al dun.’

Vooruitzichten blijven onzeker

De algemene verwachting in de sector is dat de situatie voorlopig onzeker blijft. Bedrijven houden rekening met verdere prijsstijgingen en mogelijke verstoringen in de aanvoer van grondstoffen.