PPWR zet e-commercesector in beweging

De verplichting om lege ruimte te verminderen heeft directe gevolgen voor het huidige model van standaarddozen met opvulmateriaal. De Europese Commissie rekent luchtkussens, papierproppen en schuimpellets formeel tot lege ruimte. Dat betekent dat nieuwe oplossingen noodzakelijk zijn. Omdat de PPWR al enkele jaren zijn schaduw vooruitwierp én omdat lucht verpakken ook gewoon materiaalverspilling betekent, was de sector, met name de grote spelers, al jaren bezig met stappen om tot materiaalreductie te komen.

On-demanddozenbouwers

Packsize en Sparck Technologies, dit jaar overgenomen door Packsize, bouwen machines die per order een doos op maat produceren. Lege ruimte verdwijnt vrijwel volledig en  operators hoeven minder handmatige correcties uit te voeren. Packsize positioneert deze aanpak als de enige realistische manier om structureel aan de PPWR-norm te voldoen.

Hoogtereductie

Ranpak biedt met de Cut’it! EVO een oplossing voor bedrijven die geen volledige dozenbouw op maat willen of kunnen implementeren. De machine snijdt verzenddozen automatisch terug tot het productniveau en sluit deze zonder opvulmateriaal. Dit kan het volume met circa 25% verminderen en is vooral geschikt voor grote fulfilmentcentra die hun bestaande proces willen behouden. Dozen op maat, maar niet minder verspilling, doordat een deel van standaarddozen wordt afgesneden.

Tekst gaat verder onder de foto.

De Cut’it! EVO snijdt verzenddozen automatisch terug tot het productniveau en sluit deze zonder opvulmateriaal.

Retrofitten van bestaande verpakkingslijnen

CMC richt zich op aanpassingen van bestaande systemen. Bol.com liet in 2025 zijn verpakkingslijnen retrofitten, met minder kartonverbruik en een forse reductie in lijm. Voor bedrijven die al zwaar hebben geïnvesteerd in automatisering is dit een manier om PPWR-proof te worden zonder volledige vervanging van het machinepark.

Karton pakt hoofdrol

De PPWR geeft hergebruikdoelstellingen voor e-commerceverpakkingen: 10% in 2030, oplopend tot 50% in 2040. Karton is uitgesloten van deze verplichting. Voor een sector die draait op lineaire logistiek en hoge volumes is dat een cruciale randvoorwaarde. Daarmee kreeg karton als materiaal meteen een enorm voordeel. Kunststof vervangen door karton lijkt het devies. Herbruikbare verpakkingen vragen om retourstromen, sortering en reiniging en dat zijn processen die kostbaar en complex zijn. Verschillende pilots in de modesector laten zien dat de logistieke impact van hergebruik groot is.

Actieve kartonleveranciers

Karton blijft daarmee de beste keuze voor compliance. Grote leveranciers spelen hier nadrukkelijk op in. DS Smith, sinds 2024 onderdeel van International Paper, geeft aan dat het sinds 2020 meer dan 1,7 miljard plastic verpakkingen heeft vervangen door karton en helpt klanten te voldoen aan PPWR-eisen.
Smurfit Westrock, ontstaan uit de fusie van Smurfit Kappa en WestRock, legt sterk de nadruk op recycleerbaarheid als bedrijfsnorm. Mondi kiest voor een breed portfolio van zowel papier als flexibele kunststoffen en werkt binnen initiatieven zoals CEFLEX en 4evergreen aan verbeterde recyclestromen voor beide materiaaltypen.

Drie platforms, drie strategieën

Dan de gebruikerskant. De verschillen tussen Amazon, Bol.com en Zalando laten zien hoe breed de interpretatie van de PPWR kan zijn. Amazon zette druk op leveranciers via Ships in Product Packaging (SIPP) en verschuift zo een groot deel van de verantwoordelijkheid naar producenten. Verpakkingen die geschikt zijn voor directe verzending worden goedkoper verwerkt, wat leveranciers stimuleert hun eigen verpakking PPWR-proof te maken. In 2024 werd 12% van de wereldwijde orders zonder extra omdoos verzonden. Amazon stopt daarnaast volledig met plastic opvulmateriaal en ontwikkelt eigen made-to-fit-systemen.
Bol.com kiest de pragmatische weg. Wanneer veilig kan worden verzonden, gaat een product zonder omdoos de deur uit. In 2023 gingen ruim vijf miljoen pakketten verpakkingsvrij de deur uit, goed voor een besparing van bijna een half miljoen kilo karton. Daarnaast investeert het bedrijf via CMC in de retrofitoplossingen om karton en lijm te besparen (scan de QR-code voor een interview met bol.com).
Zalando focust op duurzamere materialen en hogere  recycleerbaarheid. Director of Logistics Sustainability &  Packaging, David Fischer geeft aan dat de verzendozen die Zalando gebruikt, 20% kleiner zijn geworden. Ook legt hij uit dat retourverpakkingen geen succes bleken. Bij een test in Scandinavië met herbruikbare polybags waren de resultaten teleurstellend. In theorie zouden ze meerdere keren herbruikbaar zijn, maar in de praktijk blijkt dat ze vaak eenmalig werden gebruikt doordat consumenten er schade aan toebrengen en er steeds labels worden aangebracht.
Zalando heeft de plastic zakken uitgefaseerd door ze te vervangen door papieren zakken. Het streven is zoveel mogelijk gerecycled materiaal te gebruiken.

Automatisering

De PPWR dwingt e-commercebedrijven om structurele keuzes te maken. Automatisering wordt noodzakelijk om lege ruimte structureel te verminderen. Karton blijft voorlopig de snelste route naar naleving. Maar Amazon, Bol.com en Zalando laten zien dat er geen uniforme oplossing bestaat en dat functionele eisen bepalend zijn.

<Foto boven: Karton blijft de beste keuze voor compliance. Grote leveranciers spelen hier nadrukkelijk op in.>