Packaging Podcast: verpakkingsontwerp begint in het magazijn

Wie beide disciplines vanaf het eerste ontwerp samenbrengt, kan volgens hem niet alleen kosten besparen, maar zich ook beter voorbereiden op de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR).
Lagerweij adviseert al ruim dertig jaar bedrijven op het gebied van logistiek, magazijnen, robotisering en digitalisering. Vanuit evofenedex ondersteunt hij ruim 10.000 aangesloten bedrijven met opleidingen, advies en belangenbehartiging in Den Haag en Brussel. Op een verpakkingsbeurs als Empack voelt hij zich dan ook op zijn plek.
‘Alle bedrijven die iets met verpakkingen doen, hebben ook logistiek. Die twee kun je eigenlijk niet los van elkaar zien.’

Robotisering begint bij de verpakking

Dat de relatie tussen verpakking en logistiek veel verder gaat dan transport alleen, ontdekte Lagerweij al vroeg in zijn loopbaan. Hij werkte aan één van de eerste robotsystemen voor magazijnen, waarbij dozen automatisch met vacuümgrippers werden opgepakt. Na enkele weken liep het systeem echter vast.
‘De leverancier had andere dozen aangeschaft. Daardoor werkte de vacuümgriiper niet meer. Zo zie je hoe nauw verpakkingen samenhangen met logistieke automatisering.’
Volgens hem geldt dat principe vandaag de dag nog veel sterker. Robots, visiontechnologie en kunstmatige intelligentie nemen steeds meer repeterende werkzaamheden in magazijnen over. Daarbij vormt de verpakking vaak de bepalende factor. ‘In alle automatisering is verpakken cruciaal. Vrijwel alles wat door een magazijn gaat, zit in een verpakking.’

AI neemt taken over

Niet alleen fysieke processen veranderen. Ook administratieve logistieke werkzaamheden worden volgens Lagerweij steeds vaker ondersteund door AI. Denk aan voorraadvragen van klanten, orderverwerking of productherkenning. AI kan volgens hem sneller en soms nauwkeuriger informatie uit verschillende systemen halen dan medewerkers zelf.
Ook in het magazijn groeit de rol van kunstmatige intelligentie.
‘Orderpicken, heftruckbewegingen en productherkenning worden steeds slimmer. Robots herkennen producten beter en kunnen daardoor steeds meer werkzaamheden uitvoeren.’

Logistieke eisen al in ontwerp

Volgens Lagerweij wordt verpakking nog te vaak uitsluitend vanuit marketing bekeken. Terwijl juist in de ontwerpfase veel logistieke winst te behalen valt. Zo noemt hij de beladingsgraad van vrachtwagens als voorbeeld. Verpakkingen die minder loze ruimte bevatten, maken efficienter transport mogelijk. Ook stapelbaarheid speelt daarbij een belangrijke rol. Daarnaast wijst hij op praktische aspecten die tijdens distributie dagelijks terugkomen. ‘Hoe open je een doos? Moet je deze opensnijden met kans op productschade of is daar al over nagedacht? Dat zijn logistieke vragen die je tijdens het ontwerp kunt meenemen.’
Ook ergonomie verdient volgens hem meer aandacht. Het gewicht van verpakkingen, de manier waarop medewerkers producten kunnen vastpakken en de belasting tijdens orderpicking bepalen mede de efficiëntie  van een magazijn.

PPWR biedt vooral kansen

De Packaging and Packaging Waste Regulation wordt door veel bedrijven vooral gezien als een nieuwe verplichting. Lagerweij kijkt daar anders naar. Hij noemt onder meer de eisen rond recyclebaarheid, herleidbaarheid van verpakkingen en aanvullende informatievoorziening als ingrijpende veranderingen. Tegelijkertijd ziet hij daarin juist kansen om logistieke processen efficiënter in te richten.
‘Er komt extra werk bij, bijvoorbeeld op het gebied van registratie. Maar als je dat slim voorbereidt, kan het juist efficiëntiewinst opleveren.’
Volgens hem zou de informatiestroom idealiter vóór de goederenstroom moeten lopen. Wanneer alle verpakkings- en productdata vooraf beschikbaar zijn, kunnen logistieke processen efficiënter worden gepland en uitgevoerd.

Minder lucht, minder transport

Een concreet voorbeeld noemt Lagerweij het terugbrengen van lucht in verpakkingen. ‘Als je lucht uit je verpakking haalt, is dat direct efficiëntiewinst. Je vervoert minder volume en hoeft dus minder transportbewegingen te maken.’
Daarmee raken duurzaamheidsdoelen en kostenbesparing elkaar direct. Minder materiaalgebruik leidt niet alleen tot lagere milieu-impact, maar ook tot efficiëntere logistiek.

Magazijn van de toekomst

Hoe het magazijn van de toekomst eruitziet, hangt volgens Lagerweij af van de strategie van een onderneming. Sommige bedrijven kiezen voor maximale service, andere richten zich vooral op operationele efficiëntie. Maar digitalisering en robotisering zullen in alle gevallen verder toenemen.
Zijn belangrijkste advies aan verpakkingsprofessionals is om logistiek al vanaf het eerste ontwerp mee te nemen. Volgens Lagerweij biedt de PPWR daarvoor een logisch moment, omdat een integrale benadering leidt tot betere verpakkingen én efficiëntere ketens. 'Bekijk verpakking en logistiek niet los van elkaar. Als je daar bij het productontwerp al rekening mee houdt, levert dat uiteindelijk zowel commercieel als operationeel voordeel op.’